Słownik najczęsciej używanych pojęć

Wszystkie | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z
Strona:  1 2 3 4 5 Dalej »

Wszystkie

  • ACTH (Adrenal Corticotropic Hormone)

    hormon adrenkortykotropowy produkowany przez przysadkę mózgową i jako hormon tropowy (pobudzający inny gruczoł do wydzielania) stymuluje gruczoły nadnerczy do wydzielania hormonalnego:

    • glikokortykoidów, mineralokortykoidów, androgenów nadnerczowych. Wysoki poziom ACTH we krwi może powodować niepłodność. Niedobór powoduje zanik kory nadnerczy
  • Adenomyosis

    rozrost tkanki endometrium do środkowej, mięśniowej warstwy ściany macicy (myometrium) nazywane jest adenomyoza (adenomyosis) lub wewnętrzną endometriozą.

  • Aglutynacja plemników

    zlepianie się plemników, może być następstwem infekcji, stanu zapalnego lub obecności przeciwciał przeciwplemnikowych. Mogą zaburzać proces zapłodnienia poprzez zaburzenie ruchu plemników a więc dotarcie do komórki jajowej, utrudnienie penetracji plemnika przez warstwę komórek ziarnistych otaczających komórkę jajową oraz przeniknięcię plemnika poprzez otoczkę przejrzystą.

  • AID (Artificial Insemination Donor)

    inseminacja nasieniem dawcy. Stosowana w przypadku braku plemników u partnera. Więcej

  • AIH

    inseminacja nasieniem partnera. Nasienie pobierane jest w dniu zabiegu , lub może być zamrożone we wcześniejszym terminie. Więcej

  • Akrosom

    szczytowa cześć główki plemnika, powstaje w procesie spermatogenezy czyli przekształcania się spermatydów w plemniki. Zawierająca enzymy, które w wyniku kontaktu z komórką rozpuszczają miejscowo jej osłonkę, pozwalają na penetrację otoczki komórki jajowej i wniknięcie plemnika do niej a w konsekwencji jej zapłodnienie.

  • Amenorrhea

    brak miesiączkowania. Pierwotna dotyczy kobiet, które nigdy nie miesiączkowały. Wtórna występuje u kobiet, które miesiączkowały, a obecnie nie miesiączkują przez min. sześć miesięcy.

  • Androgeny

    męskie hormony płciowe o budowie sterydowej i działaniu maskulinizującym .

    U mężczyzn androgeny produkowane są przez: występujące w jądrach komórki Leydiga oraz część siatkową kory nadnerczy.

    Do androgenów wytwarzanych w jądrach należą: testosteron, 5-alfa-dihydrotestosteron (5-α-DHT), androsteron

    U kobiet androgeny występuja w małych stężeniach, a wytwarzane są przez: jajniki i część siatkową kory nadnerczy. Do androgenów wytwarzanych w jajnikach należą: dihydrotestosteron, androstendion

    I u kobiet i u mężczyzn w nadnerczach wytwarzane są: testosteron i dehydroepiandrosteron (DHEA)

    Pierwotnym materiałem do syntezy androgenów jest cholesterol. Jest on wstępnie syntetyzowany z glukozy i kwasów tłuszczowych lub pobierany z dostarczanych drogą krwi cząsteczek lipoprotein LDL. Produkcja androgenów pozostaje pod kontrolą hormonu luteinizującego LH wytwarzanego przez przedni płat przysadki mózgowej . Między wydzielaniem LH a androgenów zachodzi ujemne sprzężenie zwrotne. Z kolei wydzielanie LH zależy od wydzielanego przez podwzgórze hormonu uwalniającego GnRH czyli gonadoliberyny.

    Działanie androgenów:

    • kształtowanie się męskich narządów płciowych w życiu płodowym
    • wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia itp.)
    • wpływ na spermatogenezę
    • wpływ anaboliczny (zwiększenie masy mięśniowej itp.)

    Nadmiar androgenów u kobiet powoduje szereg zaburzeń, między innymi wykształcanie się męskiej budowy ciała (maskulinizacja), męskiego typu owłosienia (hirsutyzm), a także innych objawów wirylizacji, czyli powiększenia się łechtaczki, zmniejszenie piersi, obniżenia barwy głosu, trądzik, łojotok, łysienie typu męskiego, zaburzenia miesiączkowania oraz niepłodność.

  • Aneuploidia (Aneuploidy)

    niestandardowa liczba chromosomów.

    nullisomia (2n-2) – brak jednej pary chromosomów,

    monosomia (2n-1) – jedna kopia danego chromosomu,

    trisomia (2n+1) – trzy kopie jednego chromosomu.

    Przyczyną takich mutacji jest nieprawidłowy rozdział chromosomów do przeciwległych biegunów wrzeciona podziałowego w czasie mejotycznego podziału komórki (nondysjunkcja) Konkretnie dzieje się to w procesie anafazy. Główną przyczyną nondysjunkcji jest nieprawidłowo wykształcone wrzeciono podziałowe Skutkami mutacji są gamety zawierające nieprawidłową budowę chromosomalną, a w efekcie powstanie chorób genetycznych u potomstwa

    Zespół Downa – trisomia 21 pary chromosomów. Objawami są niedorozwój umysłowy, mały wzrost, nieprawidłowe proporcje ciała, zbyt duży język, wady narządów wewnętrznych.

    Zespół Edwardsa – trisomia 18 pary chromosomów. Objawami są głęboki niedorozwój umysłowy, wady rozwojowe.

    Zespół Pataua - trisomia 13 pary chromosomów

    Zespół Warkany'ego 2 - trisiomia 8 pary chromosomów

    Trisomia chromosomu X

    Tetrasomia chromosomu X

    Zespół Turnera – monosomia chromosomów płci X. Występuje tylko u kobiet. Objawami są bezpłodność, niedorozwój jajników, mały wzrost, krępa budowa ciała.

    Zespół Klinefeltera– Występuje tylko u mężczyzn (XXY). Objawami są: bezpłodność, niedorozwój jąder, zmienione proporcje ciała, cechy kobiece w wyglądzie. Bywają anomalie seksualne.

    Zespół XYY– disomia chromosomu Y. Mężczyźni charakteryzują się wysokim wzrostem, zwiększoną pobudliwością

  • Anovulation pl-Anowulacja

    brak owulacji (jajeczkowania). Brak owulacji, to zarówno brak wytwarzania komórek jajowych przez jajniki, jak również niemożność uwalniania się komórek jajowy z dojrzałych pęcherzyków Graafa.

  • Anty-Mullerian Hormon (AMH)

    substancja wydzielana przez komórki ziarniste obecne w preantralnych i małych antralnych pęcherzykach w jajniku – poziom stężenie tego hormonu wg najnowszych badań precyzyjniej określa rezerwę jajnikową niż badanie wyłącznie poziomu hormonu FSH.

  • ANTYFOSFOLIPIDOWY Zespół APS (ang. antiphospholipid syndrome)

    zespół antyfosfolipidowy – nazywany również zespołem Hughsa, charakteryzuje się występowaniem objawów zakrzepicy naczyń, nawrotowych poronień wraz z występowaniem w surowicy przeciwciał o swoistości wobec anionowych fosfolipidów i białek wiążących fosfolipidy. Rozpoznawany jest na podstawie co najmniej jednego objawu klinicznego i jednego objawu serologicznego.

    kryteria kliniczne:

    • zakrzepica naczyniowa

    • samoistne poronienia.

    kryteria serologiczne:

    • występowanie przeciwciał antyfosfolipidowych w średnim lub wysokim mianie, oznaczanych metodą immunoabsorbcyjną
    • występowanie antykoagulantu toczniowego, stwierdzane co najmniej 2-krotnie w przeciągu 6 tyg.
  • APA (Antiphospholipid Antibodies)

    Przeciwciała przeciwfosfolipidowe (Antyfosfolipidowe) anticardiolipin (ACA), phosphoethanolamine, phosphoinositol, phosphatidic acid, phosphoglycerol, phosphoserine, oraz phosphocholine. (patrz wyżej zespół antyfosfolipidowy)

  • ART assisted reproductive technology ( rozród wspomagany medycznie)

    wszystkie procedury i zabiegi lecznicze mające na celu doprowadzenie do ciąży ,w których konieczne jest przygotowywanie komórek jajowych lub plemników w warunkach laboratoryjnych. Zalicza się do nich m.in. : zapłodnienie pozaustrojowe i embriotransfer, dojajowodowy transfer gamet ( GIFT-gamet intrafallopian transfer), dojajowodowe podanie zygoty (ZIFT-zygote intrafallopian transfer), dojajowodowy transfer embrionu, mrożenie gamet i embrionów, dawstwo komórek jajowych i embrionów (wd. glossary of ART terminology, 2009).

  • ASA (Antisperm Antibodies)

    przeciwciała przeciwplemnikowe (produkowane są przez system immunologiczny), które poprzez unieruchamianie plemników powodują ich niezdolność do zapłodnienia. Zarówno mężczyzna jak i kobieta mogą produkować przeciwciała przeciwplemnikowe.

  • Assisted Hatching (AH, AZH)

    laserowe, chemiczne lub mechaniczne nacięcie osłonki zarodka. Wykonuje się w celu ułatwienia rozrastającemu się zarodkowi (blastocyście) wydostanie się z otaczającej go osłonki i implantację w endometrium macicy. Więcej

  • Asthenozoospermia

    niska ruchliwość plemników. Poniżej 50 % ruchliwych plemników w ekjkulacie, lub poniżej 25% plemników o szybkim ruchu postępowym.

  • ATA (Antithyroid Antibodies)

    przeciwciała przeciwtarczycowe. Są to przeciwciała, które ingerują w czynności tarczycy, a przez to w normalny metabolizm. Ich obecność może być również wskaźnikiem osłabienia systemu autoimmunologicznego pacjenta. Do najczęściej badanych należą antyTPO, antyTG , których stężenie jest podwyższone w niedoczynnośći tarczycy pochodzenia autoimmunologicznego (choroba Hashimoto)

  • Azoospermia

    brak plemników i elementów nabłonka plemnikotwórczego w nasieniu, jedna z przyczyn niepłodności męskiej. Więcej

  • Blastocysta

    embrion, 5-6 dni po zapłodnieniu, zawierający węzeł zarodkowy, zewnętrzną warstwę trofektodermu oraz jamę-blastocele, wypełnioną płynem.( wd. glossary of ART terminology, 2009).

  • Blastomery

    komórki zarodka powstałe z podziału zapłodnionej komórki jajowej.

  • blight ovum

    puste jajo płodowe, w obrazie USG nie stwierdza się zarodka w pęcherzyku płodowym.

  • Chlamydie

    są to gram ujemne bakterie wewnątrzkomórkowe, pokrewne riketsjom. Nie posiadają własnego ATP ale są zdolne do syntezy własnych białek. Istnieją 3 rodzaje chlamydii chorobotwórczych dla człowieka: - chlamydia trachomatis - przenoszona drogą płciową, jest bardzo częstym drobnoustrojem wywołującym stany zapalne kobiecych narządów rodnych, niepłodność oraz niektóre powikłania ciąży. Infekcja często jest bezobjawowa. Może również powodować zapalenie cewki moczowej, najądrzy gruczołu krokowego u mężczyzn oraz zapalenie przydatków, gruczołów Bartholina oraz nadżerkę szyjki macicy. - chlamydia pneumoniae - przenoszone drogą kropelkową i wywołujące zapalenie płuc - chlamydia psittaci - przenoszona przez kontakt z chorym ptactwem, głównie papugami i wywołuje chorobę układu oddechowego nazywaną papuzicą.

  • Chromosomy

    struktury w jądrach komórkowych, które są nośnikami materiału genetycznego (geny, DNA). U ludzi prawidłowo występuje 46 chromosomów, w równych połowach pochodzących od ojca i matki.

  • Ciałko kierunkowe komórki jajowej

    jest to niewielki, zewnętrzny fragment komórki jajowej powstający w wyniku jej dojrzewania , za pomocą którego komórka pozbywa się nadmiaru chromosomów. Na podstawie badania ilości chromosomów znajdujących się w ciałku kierunkowym można, z dużym prawdopodobieństwem, ocenić liczbę chromosomów w komórce jajowej. Więcej na temat funkcji i badania ciałka kierunkowego

Strona:  1 2 3 4 5 Dalej »