Słownik najczęsciej używanych pojęć

Wszystkie | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z

Z

  • Zarodek, embrion

    pierwszy etap rozwojowy organizmu ludzkiego, powstałego w wyniku procesu zapłodnienia. W tym stadium zarodek posiada dwa różne typy komórek oraz jamę blastocysty. Z komórek zewnętrznych - trofektodermy (trophectoderm) rozwinie się łożysko płodu, a z węzła zarodkowego (inner cell mass) powstanie płód. Zdrowa blastocysta powinna wykluć się z osłonki przejrzystej (zona pellucida) pod koniec dnia szóstego. W ciągu następnych 24 godzin powinna ona rozpocząć implantację (zagnieżdżenie się) do endometrium macicy.

  • Zespół Ashermana

    Asherman's Syndrome. Zespół upośledzenia czynności macicy polegające na przykleganiu do siebie ścian macicy, a następnie ich zrastaniu spowodowany w większości przypadków przebytym stanem zapalnym

    Główne objawy zespołu to wtórny brak lub skąpe miesiączki, bolesne krwawienia, poronienia nawykowe, niepłodność wtórna.

  • Zespół Cushinga (Cushing's Syndrome)

    zespół charakteryzujący się nadprodukcją wydzieliny gruczołów nadnerczy i podwyższonego poziomu kortyzolu w surowicy krwi.

    • przyrost masy ciała (otyłość cushingoidalna) - nagromadzenie tkanki tłuszczowej na karku, w okolicach nadobojczykowych, twarzy (tzw. twarz księżycowata) i tułowiu
    • nienaturalnie cienka skóra, z rozstępami w okolicy brzucha, ud, pośladków, piersi i niekiedy ramion, o barwie purpurowoczerwonej
    • trądzik, hirsutyz
    • zaburzenia miesiączkowania
    • zaburzenia emocjonalne
    • nadciśnienie tętnicze
    • osteoporoza,
    • cukrzyca lub nieprawidłowa tolerancja glukozy
    • osłabienie siły mięśniowej
    • u dzieci - opóźnienie wzrostu kostnego
    • w skrajnych wypadkach martwica skóry
  • Zespół Kallmana de Morsiera

    genetycznie uwarunkowana choroba będąca połączeniem wrodzonego hypogonadyzmu hypogonadotropowego z brakiem powonienia ( anosmia) lub jego upośledzeniem (hyposmia). Charakteryzuje się opóźnionym dojrzewaniem lub niepełnym rozwojem cech płciowych oraz wspomnianymi zaburzeniami powonienia.

  • Zespół Klinefeltera (hipogonadyzm hipergonadotropowy)

    zespół chorobowy występujący u mężczyzn o kariotypie 47, XXY. Cechuje go dodatnia chromatyna płciowa oraz kariotyp z obecnością dodatkowego chromosomu X.

    Objawy zespołu Klinefeltera Wyraźne objawy kliniczne występują zazwyczaj po okresie dojrzewania płciowego u chłopców. Są to:

    • wysoki wzrost
    • delikatna i cienka skóra
    • bladość cery
    • słabo rozwinięte mięśnie
    • słabe owłosienie: bardzo nikły zarost twarzy, owłosienie łonowe typu kobiecego
    • małe jądra przy prawidłowo zbudowanym prąciu
    • obniżone libido
    • dysgenezja jąder
    • powiększone najądrze
    • brak spermatogenezy w gonadach co prowadzi do azoospermii czyli braku plemników w nasieniu a co za tym idzie do niepłodności
    • obustronna ginekomastia (powiększenie sutków)

    W badaniu histologicznym wycinków z jąder stwierdza się zeszkliwienie kanalików krętych oraz brak spermatogenezy. U młodych mężczyzn komórki Leydiga są liczne (z wiekiem zanikają), ułożone w skupiskach, nieraz tworzących mikrogruczolaki. Jednak mimo rozrostu komórek Leydiga poziom testosteronu w surowicy jest obniżony.

  • Zespół policystycznych jajników (PCO)

    schorzenie charakteryzujące się wzmożoną produkcją androgenów (męskie hormony płciowe), obecnością nadmiaru drobnych pęcherzyków w jajnikach, rzadkimi owulacjami lub brak owulacji a co za tym idzie niepłodnością. Częste objawy to przybieranie na wadze, trądzik i nadmierne owłosienie, zaburzenia miesiączkowania, chociaż zespół policystycznych jajników może nie wywoływać zewnętrznych objawów. Według kryteriów rotterdamskich pacjentka, u której zdiagnozowano PCOS manifestuje co najmniej dwa z trzech wymienionych zaburzeń:

    • nieregularne owulacje, lub ich brak
    • podwyższony poziom androgenów
    • jajniki, które w badaniu usg maja budowę drobnopęcherzykową tzn. co najmniej 12 pęcherzyków wlk.2-9mm i/lub zwiększoną objętośc jajnika pow.10ml.
  • Zespół przestymulowania jajników (OHSS-ovarian hyperstimulation syndrome)

    nadmierna odpowiedź na stymulację charakteryzująca się szerokim spektrum klinicznych i laboratoryjnych objawów. Klasyfikuje się go jako łagodny (st.I),umiarkowany (st.II) i ciężki (st.III) biorąc pod uwagę stopień napięcia brzucha, powiększenia jajników oraz obecności powikłań oddechowych, hemodynamicznych i metabolicznych.

  • Zespół Turnera (Turner's Syndrome)

    Choroba genetyczna, której jednym z aspektów jest problem z płodnością. Jajniki nie rozwijają się i przyjmują formę nikłych nitek atroficznych tkanki jajnikowej. Badaniem kariotypu potwierdza się, że kobieta posiada tylko jeden chromoson X, zamiast dwóch lub mozaicyzm (4 6XX i 45X).

  • Zygota

    zapłodniona komórka jajowa przed pierwszym podziałem. Zarodek jednokomórkowy. Więcej