Badanie nasienia ocenia nie tylko liczbę plemników. Pozwala scharakteryzować cały ejakulat oraz kilka kluczowych cech plemników, które mają znaczenie dla ich zdolności do dotarcia do komórki jajowej i udziału w zapłodnieniu.
Ocena makroskopowa nasienia
Laboratorium ocenia cechy widoczne w całej próbce: objętość ejakulatu, wygląd, proces upłynnienia, lepkość oraz pH. Nieprawidłowości w tym zakresie mogą stanowić wskazówkę dotyczącą funkcjonowania męskiego układu rozrodczego i wpływać na interpretację pozostałych parametrów.
Koncentracja i całkowita liczba plemników
Koncentracja określa liczbę plemników przypadających na mililitr nasienia, natomiast całkowita liczba uwzględnia również objętość ejakulatu. Obniżona koncentracja określana jest jako oligozoospermia, a całkowity brak plemników w ejakulacie – jako azoospermia.
Ruchliwość plemników
Ocena ruchliwości pokazuje, jaka część plemników porusza się i jaki odsetek wykazuje ruch postępowy. Jest to parametr istotny, ponieważ plemnik musi być zdolny do przemieszczania się w drogach rodnych kobiety, aby mógł dotrzeć do komórki jajowej.
Morfologia plemników
Ocena morfologii dotyczy budowy plemników. W preparacie analizuje się m.in. cechy główki, wstawki i witki. Obniżony odsetek prawidłowo zbudowanych plemników określany jest jako teratozoospermia. Sam wynik morfologii nie powinien jednak być interpretowany jako prosty test „płodny – niepłodny”.