Histeroskopia brzmi tajemniczo. Na czym polega ten zabieg?

Histeroskopia rzeczywiście może brzmieć jak nazwa skomplikowanej procedury. W praktyce jej idea jest dość prosta: lekarz za pomocą bardzo cienkiego instrumentu optycznego ogląda od środka kanał szyjki i jamę macicy. Dzięki temu nie musi wnioskować o jej stanie wyłącznie na podstawie obrazu USG – może bezpośrednio zobaczyć endometrium, ujścia jajowodów oraz zmiany znajdujące się w jamie macicy. Co więcej, w odpowiednich przypadkach podczas tego samego zabiegu można od razu usunąć wykrytą nieprawidłowość.

To właśnie połączenie diagnostyki z możliwością leczenia jest jedną z największych zalet histeroskopii. Polip endometrialny, zrost, przegroda macicy czy mięśniak podśluzówkowy nie zawsze wymagają więc osobnego etapu rozpoznania i późniejszej operacji. Zakres postępowania zależy oczywiście od rodzaju, wielkości i lokalizacji zmiany oraz od tego, czy planowana jest minihisteroskopia, czy większy zabieg operacyjny.

Histeroskopia ma szczególne znaczenie w diagnostyce i leczeniu niepłodności. Jama macicy jest przecież miejscem, w którym powinien zagnieździć się zarodek. Jeżeli jej budowa jest nieprawidłowa albo endometrium jest zmienione przez polip, zrosty czy niektóre mięśniaki, może to mieć znaczenie dla dalszych starań o ciążę. Nie oznacza to jednak, że każda kobieta mająca trudności z poczęciem powinna automatycznie przechodzić histeroskopię. To zabieg wykonywany z określonych wskazań, a nie rutynowy punkt programu dla każdej pacjentki.

Kontakt z kliniką nOvum

Leczymy niepłodność

Czy ten problem dotyczy Państwa sytuacji? Prosimy o kontakt z kliniką nOvum w Warszawie. Od ponad 30 lat pomagamy parom zmagającym się z niepłodnością. Pomożemy ustalić właściwy kolejny krok diagnostyki lub leczenia.

Kontakt przez formularz kontaktowy Telefon: +48 661 623 450 E-mail: [email protected]

Dni powszednie 07:30–20:00 · soboty 07:30–14:00

Co właściwie lekarz widzi podczas histeroskopii?

USG przezpochwowe jest podstawowym i bardzo wartościowym badaniem ginekologicznym. Są jednak sytuacje, w których obraz ultrasonograficzny sugeruje nieprawidłowość, ale nie pozwala dokładnie określić jej charakteru.

Histeroskop wprowadzany przez pochwę i kanał szyjki umożliwia obejrzenie jamy macicy od środka. Lekarz może ocenić jej kształt, wygląd endometrium, ujścia maciczne jajowodów oraz położenie zmian.

Ma to znaczenie chociażby w przypadku polipa. USG może wskazywać na jego obecność, natomiast podczas histeroskopii można zobaczyć, gdzie dokładnie znajduje się zmiana i – jeśli warunki na to pozwalają – od razu ją usunąć.

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku zrostów wewnątrzmacicznych. Nie są one jedynie „obrazem” w badaniu. Lekarz może ocenić ich rozległość i w odpowiednich przypadkach wykonać ich przecięcie pod bezpośrednią kontrolą wzroku.

Kiedy histeroskopia rzeczywiście może być potrzebna?

Wskazaniem nie jest samo podejrzenie niepłodności. Histeroskopia powinna odpowiadać na konkretne pytanie kliniczne.

Lekarz może rozważyć jej wykonanie między innymi wtedy, gdy podejrzewa:

• polip endometrialny,
• mięśniaka podśluzówkowego deformującego jamę macicy,
• zrosty wewnątrzmaciczne,
• przegrodę lub inną wadę jamy macicy,
• nieprawidłowości endometrium,
• pozostałości tkanek po poronieniu lub porodzie.

Zabieg może być również elementem szerszej diagnostyki niepłodności kobiecej, jeżeli wcześniejsze badania wskazują, że problem może znajdować się w obrębie jamy macicy.

To rozróżnienie jest ważne. Histeroskopia nie powinna być wykonywana dlatego, że „warto wszystko sprawdzić”. Każdy zabieg powinien mieć uzasadnienie, a jego wynik powinien potencjalnie wpływać na dalsze postępowanie.

Polip endometrialny – jeden z częstszych powodów wykonania histeroskopii

Polip jest miejscowym rozrostem błony śluzowej macicy. Może być bardzo mały i nie powodować żadnych dolegliwości. Większe zmiany mogą wiązać się z nieprawidłowymi krwawieniami, plamieniami między miesiączkami lub zostać przypadkowo zauważone podczas USG wykonywanego z zupełnie innego powodu.

W przypadku kobiet starających się o dziecko znaczenie polipa ocenia się indywidualnie. Liczy się jego wielkość, lokalizacja, objawy i planowane dalsze leczenie. Nie każda drobna zmiana automatycznie tłumaczy problemy z zajściem w ciążę.

Jeżeli jednak lekarz kwalifikuje polip do usunięcia, histeroskopia pozwala wykonać zabieg pod kontrolą wzroku. To istotna różnica w porównaniu z metodami, w których wnętrze macicy nie jest bezpośrednio obserwowane.

Mięśniak w macicy nie zawsze oznacza konieczność operacji

Mięśniaki są bardzo częstymi łagodnymi guzami macicy. Z punktu widzenia płodności nie wystarczy jednak informacja, że „pacjentka ma mięśniaka”.

Znaczenie ma przede wszystkim jego położenie.

Zmiana znajdująca się na zewnętrznej powierzchni macicy może mieć zupełnie inne znaczenie kliniczne niż mięśniak podśluzówkowy wpuklający się do jamy macicy i zmieniający jej kształt. Właśnie w tym drugim przypadku histeroskopia może być metodą zarówno diagnostyczną, jak i leczniczą.

Przy większych zmianach konieczna może być histeroskopia operacyjna. Decyzja zależy od wielkości mięśniaka, stopnia jego wpuklenia do jamy, budowy macicy i planów reprodukcyjnych pacjentki.

Zrosty wewnątrzmaciczne – problem, którego nie zawsze widać od razu

Zrosty mogą powstać między innymi po zabiegach wykonywanych w jamie macicy, po poronieniach, porodach lub stanach zapalnych. W bardziej zaawansowanej postaci mówi się o zespole Ashermana.

Mogą powodować zmniejszenie powierzchni prawidłowego endometrium, zaburzenia miesiączkowania, a w określonych przypadkach wpływać na płodność.

Histeroskopia ma tutaj wyjątkową przewagę: pozwala nie tylko zobaczyć zrost, ale także ocenić jego położenie i rozległość. Jeżeli istnieją wskazania, możliwe jest również jego przecięcie pod kontrolą wzroku.

Dla kobiety planującej ciążę ważne jest jednak nie tylko samo usunięcie zmiany. Lekarz musi później ocenić stan jamy macicy i zdecydować, kiedy można bezpiecznie wrócić do starań lub kontynuować leczenie niepłodności.

Minihisteroskopia czy histeroskopia operacyjna?

Pod wspólną nazwą „histeroskopia” kryją się różne procedury.

Minihisteroskopia wykorzystuje zminiaturyzowany histeroskop. W nOvum stosowana jest szczególnie w diagnostyce i leczeniu związanym z niepłodnością. Zgodnie z informacjami kliniki nie wymaga uchwycenia szyjki macicy ani jej rozszerzania, a niewielkie rozmiary instrumentu ograniczają ingerencję podczas procedury.

Jeżeli zmiana jest większa albo wymaga szerszego zakresu zabiegowego, stosowana może być histeroskopia operacyjna.

W nOvum wykonywana jest również histeroskopia z wykorzystaniem mechanicznego morcelatora wewnątrzmacicznego, określanego jako shaver. Urządzenie mechanicznie odcina fragment zmiany i jednocześnie usuwa tkankę z jamy macicy. Metoda znajduje zastosowanie między innymi przy licznych polipach, przerośniętym endometrium czy rozleglejszych pozostałościach po poronieniu.

Najważniejsze jest jednak nie to, która technologia brzmi najbardziej nowocześnie. Metodę powinno się dobierać do problemu, który trzeba rozwiązać.

Kontakt z kliniką nOvum

Leczymy niepłodność

Czy ten problem dotyczy Państwa sytuacji? Prosimy o kontakt z kliniką nOvum w Warszawie. Od ponad 30 lat pomagamy parom zmagającym się z niepłodnością. Pomożemy ustalić właściwy kolejny krok diagnostyki lub leczenia.

Kontakt przez formularz kontaktowy Telefon: +48 661 623 450 E-mail: [email protected]

Dni powszednie 07:30–20:00 · soboty 07:30–14:00

Jak wygląda histeroskopia krok po kroku?

Przed zabiegiem pacjentka przechodzi kwalifikację. Lekarz analizuje wskazanie do histeroskopii, wyniki wcześniejszych badań i aktualny stan zdrowia. Zakres wymaganych badań zależy między innymi od rodzaju planowanej procedury i znieczulenia.

Sam histeroskop wprowadzany jest drogą naturalną – przez pochwę i kanał szyjki do jamy macicy. Nie wymaga więc wykonywania nacięcia powłok brzusznych.

Jama macicy zostaje odpowiednio uwidoczniona, dzięki czemu lekarz może dokładnie obserwować jej wnętrze na monitorze. Jeżeli procedura ma charakter diagnostyczno-operacyjny, przez histeroskop można wprowadzić odpowiednie narzędzia i wykonać zaplanowany zabieg.

Aktualne informacje nOvum wskazują, że histeroskopia w klinice wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym. Szczegółowe przygotowanie do znieczulenia ustalane jest podczas kwalifikacji.

Czy histeroskopia boli?

To jedno z pierwszych pytań zadawanych przed zabiegiem i trudno się temu dziwić. Wrażliwość na procedury ginekologiczne jest bardzo indywidualna, a przebieg histeroskopii zależy od jej rodzaju, średnicy instrumentu i zakresu zabiegu.

W przypadku procedury przeprowadzanej w znieczuleniu ogólnym pacjentka nie odczuwa samego zabiegu. Po wybudzeniu mogą występować dolegliwości przypominające ból miesiączkowy, niewielkie plamienie lub krwawienie. Ich nasilenie zależy między innymi od tego, czy wykonano wyłącznie ocenę jamy macicy, czy również usuwano zmianę.

Nie należy natomiast zakładać, że każdy ból czy krwawienie po zabiegu jest prawidłowe. Nasilające się dolegliwości, obfite krwawienie, gorączka lub inne niepokojące objawy wymagają kontaktu z lekarzem zgodnie z zaleceniami otrzymanymi po procedurze.

Histeroskopia a niepłodność – gdzie właściwie jest związek?

Związek staje się bardziej zrozumiały, kiedy spojrzymy na macicę z perspektywy zarodka.

Po zapłodnieniu i kilku dniach rozwoju zarodek musi znaleźć warunki umożliwiające implantację w endometrium. Prawidłowa jama macicy jest więc jednym z elementów całego procesu prowadzącego do ciąży.

Jeżeli występuje zmiana deformująca jamę, zrosty ograniczające powierzchnię endometrium albo inna patologia wymagająca leczenia, jej rozpoznanie może wpłynąć na dalszą strategię.

Nie oznacza to jednak, że histeroskopia „leczy niepłodność” jako taką. Nie poprawi jakości komórek jajowych, nie zwiększy rezerwy jajnikowej i nie zmieni parametrów nasienia partnera. Może natomiast rozpoznać i w określonych przypadkach usunąć problem znajdujący się w miejscu, w którym ma dojść do implantacji zarodka.

Dlatego stan jamy macicy jest tylko jednym z elementów kompleksowego leczenia niepłodności u kobiet. Diagnostyka powinna jednocześnie uwzględniać wiek, owulację, rezerwę jajnikową, stan jajowodów oraz płodność partnera.

Czy histeroskopię trzeba wykonać przed in vitro?

Nie.

To ważne, ponieważ wokół przygotowania do IVF powstało wiele przekonań, zgodnie z którymi im więcej badań i procedur wykonamy przed transferem, tym większa będzie szansa powodzenia.

Histeroskopia nie jest obowiązkowym badaniem przed każdą procedurą in vitro. Jeżeli obraz jamy macicy jest prawidłowy i nie istnieją dodatkowe wskazania, rutynowe wykonywanie zabiegu u każdej pacjentki nie jest uzasadnione.

Sytuacja zmienia się, gdy USG pokazuje nieprawidłowość, istnieje podejrzenie polipa, mięśniaka, zrostów lub wady jamy macicy albo wcześniejsza historia leczenia wskazuje na potrzebę jej dokładniejszej oceny. Także po określonych niepowodzeniach leczenia lekarz może uznać, że bezpośrednia ocena wnętrza macicy wniesie istotną informację do dalszego postępowania.

Najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „czy przed in vitro robi się histeroskopię?”, lecz „czy w mojej sytuacji istnieje konkretny powód, aby ją wykonać?”.

A co po zabiegu? Kiedy można wrócić do starań?

Nie istnieje jeden termin właściwy dla każdej pacjentki.

Po prostej procedurze diagnostycznej dalsze postępowanie może wyglądać inaczej niż po usunięciu większego mięśniaka, przegrody czy rozległych zrostów. Znaczenie ma zakres zabiegu, gojenie endometrium, wynik ewentualnego badania histopatologicznego oraz plan dalszego leczenia.

W przypadku pacjentek leczonych z powodu niepłodności jest to szczególnie ważne. Histeroskopia powinna być częścią logicznej ścieżki, a nie osobnym wydarzeniem. Po zabiegu lekarz powinien odpowiedzieć, co jego wynik oznacza dla dalszych naturalnych starań, inseminacji albo transferu zarodka.

Cały proces leczenia niepłodności polega właśnie na łączeniu kolejnych informacji w jeden plan, zamiast wykonywania niezależnych od siebie procedur.

Histeroskopia jest narzędziem, nie celem leczenia

Największą wartością histeroskopii jest jej precyzja. Lekarz może obejrzeć jamę macicy bezpośrednio i – jeśli istnieje taka potrzeba – przeprowadzić leczenie pod kontrolą wzroku. Nie oznacza to jednak, że zabieg powinien być wykonywany profilaktycznie u każdej kobiety starającej się o dziecko.

W medycynie rozrodu szczególnie ważne jest zachowanie właściwej kolejności. Najpierw trzeba ustalić, co może być przyczyną problemów, następnie wybrać badanie, które rzeczywiście pomoże odpowiedzieć na to pytanie, a dopiero później zaplanować leczenie. Tak właśnie powinna wyglądać ścieżka diagnostyki i leczenia niepłodności.

Czy histeroskopia może zwiększyć szansę na ciążę?

To jedno z najczęstszych pytań zadawanych przed zabiegiem. Odpowiedź zależy od tego, co jest przyczyną problemów z zajściem w ciążę.

Histeroskopia sama w sobie nie jest metodą leczenia niepłodności na podobnej zasadzie jak stymulacja owulacji, inseminacja czy in vitro. Jej znaczenie polega na czymś innym: pozwala wykryć, a w wielu przypadkach również od razu usunąć nieprawidłowości znajdujące się wewnątrz jamy macicy, które mogą utrudniać implantację zarodka albo prawidłowy rozwój ciąży. Szczegółowy opis wskazań i przebiegu histeroskopii pokazuje, dlaczego procedura może pełnić jednocześnie funkcję diagnostyczną i zabiegową.

Jeżeli podczas badania stwierdzony zostanie polip endometrialny, zrost, mięśniak podśluzówkowy czy inna zmiana wpływająca na warunki panujące w jamie macicy, jej usunięcie może być istotnym elementem dalszego leczenia. Nie należy jednak tworzyć prostego związku: „histeroskopia = większa skuteczność in vitro”. U pacjentki z prawidłową jamą macicy wykonywanie zabiegu bez określonego wskazania nie musi przynosić dodatkowej korzyści.

Właśnie dlatego decyzja o histeroskopii powinna wynikać z całego obrazu klinicznego, a nie z samego faktu, że para od dłuższego czasu nie uzyskuje ciąży.

Histeroskopia przed in vitro – czy jest konieczna?

Nie każda pacjentka przygotowująca się do zapłodnienia in vitro wymaga histeroskopii. Podstawowym badaniem pozwalającym ocenić macicę pozostaje prawidłowo wykonane USG przezpochwowe. Dopiero nieprawidłowości widoczne w badaniu obrazowym, objawy kliniczne, określona historia medyczna lub wcześniejsze niepowodzenia mogą być wskazaniem do dokładniejszego obejrzenia jamy macicy.

Przed rozpoczęciem IVF lekarz musi spojrzeć na problem szerzej. Liczy się wiek kobiety, rezerwa jajnikowa, owulacja, stan jajowodów, budowa macicy, jakość nasienia partnera i historia wcześniejszego leczenia. Dlatego właściwa diagnostyka niepłodności nie polega na wykonywaniu możliwie największej liczby procedur, ale na wybieraniu tych, które mogą rzeczywiście wpłynąć na dalsze decyzje.

Jeżeli jama macicy budzi wątpliwości, histeroskopia daje przewagę, której nie zapewnia samo USG: lekarz ogląda endometrium bezpośrednio i może bardzo precyzyjnie ocenić nieprawidłowość.

A co po nieudanym transferze zarodka?

Pojedynczy nieskuteczny transfer nie jest automatycznym wskazaniem do histeroskopii. Nawet prawidłowo rozwijający się zarodek nie zawsze prowadzi do ciąży, a przyczyn niepowodzenia implantacji może być wiele.

Sytuacja wygląda inaczej, gdy niepowodzenia się powtarzają albo wcześniejsze badania wskazują na możliwość występowania zmian w jamie macicy. Wtedy lekarz może rozważyć jej dokładniejszą ocenę.

To ważny moment leczenia, ponieważ po nieudanym transferze łatwo wpaść w pułapkę wykonywania kolejnych badań „na wszelki wypadek”. Znacznie bardziej wartościowa jest analiza całego dotychczasowego procesu: odpowiedzi na stymulację, jakości uzyskanych komórek jajowych, zapłodnienia, rozwoju zarodków, przebiegu transferu oraz przygotowania endometrium.

Histeroskopia ma największą wartość wtedy, gdy istnieje konkretne pytanie kliniczne, na które może odpowiedzieć.

Histeroskopia a polipy endometrialne

Polipy są jednym z częstszych powodów kierowania pacjentek na histeroskopię. Są to miejscowe rozrosty błony śluzowej macicy, które mogą mieć bardzo różną wielkość. Część nie daje żadnych objawów i zostaje przypadkowo zauważona podczas USG.

Większe polipy mogą powodować nieprawidłowe krwawienia, plamienia pomiędzy miesiączkami lub wpływać na warunki w jamie macicy. W przypadku pacjentek starających się o ciążę szczególnie istotna jest ich lokalizacja oraz wielkość.

Histeroskopia pozwala obejrzeć zmianę bezpośrednio i – jeśli istnieją wskazania – usunąć ją w sposób kontrolowany. Pobrany materiał może następnie zostać przekazany do badania histopatologicznego.

Dla pacjentki oznacza to, że diagnostyka nie musi kończyć się stwierdzeniem: „w macicy prawdopodobnie znajduje się polip”. Możliwe jest dokładne ustalenie charakteru zmiany i jednoczesne leczenie.

Mięśniaki macicy – nie każdy wymaga leczenia

Mięśniaki należą do najczęstszych łagodnych zmian w obrębie macicy. Sam fakt ich obecności nie oznacza jednak problemu z płodnością.

Kluczowe znaczenie ma lokalizacja.

Mięśniak znajdujący się w ścianie macicy, który nie deformuje jej jamy, może mieć zupełnie inne znaczenie niż zmiana podśluzówkowa uwypuklająca się do jej wnętrza. To właśnie w drugim przypadku histeroskopia może być szczególnie przydatna.

Lekarz może dokładnie ocenić stopień deformacji jamy macicy i – w odpowiednio dobranych przypadkach – usunąć zmianę drogą histeroskopową, bez konieczności wykonywania klasycznej operacji przez powłoki brzuszne.

To dobry przykład pokazujący, dlaczego samo rozpoznanie „mięśniaki” mówi niewiele. W leczeniu niepłodności u kobiet znaczenie ma nie tylko nazwa choroby, ale jej rzeczywisty wpływ na możliwość zapłodnienia, implantacji i utrzymania ciąży.

Zrosty wewnątrzmaciczne – problem, którego czasem nie widać w standardowym USG

Zrosty mogą powstawać między innymi po zabiegach wykonywanych w obrębie jamy macicy, po ciąży, poronieniu lub stanach zapalnych. W bardziej zaawansowanej postaci określa się je jako zespół Ashermana.

Mogą powodować skąpe miesiączki lub ich zanik, problemy z implantacją zarodka, niepłodność albo nawracające utraty ciąży. Nie zawsze jednak dają charakterystyczne objawy.

Histeroskopia jest w takiej sytuacji szczególnie wartościowa, ponieważ pozwala zobaczyć zrosty bezpośrednio, ocenić ich rozległość i w odpowiednich przypadkach je przeciąć.

Po zabiegu dalsze postępowanie zależy od stopnia zmian. Czasami potrzebna jest kontrola efektu leczenia i ocena odbudowy endometrium przed ponownym rozpoczęciem starań o ciążę.

Przegroda macicy i inne nieprawidłowości budowy

Niektóre nieprawidłowości anatomiczne macicy są obecne od urodzenia i przez wiele lat mogą pozostawać nierozpoznane. Jedną z nich jest przegroda macicy.

W zależności od jej budowy może wiązać się z problemami reprodukcyjnymi, w tym zwiększonym ryzykiem utraty ciąży. Rozpoznanie wymaga jednak prawidłowej diagnostyki różnicowej – samo obejrzenie wnętrza macicy nie zawsze wystarcza do pełnej oceny jej budowy zewnętrznej. Dlatego histeroskopię zestawia się w razie potrzeby z odpowiednim USG, a czasami innymi metodami obrazowania.

Jeżeli istnieją wskazania do korekcji przegrody, zabieg można wykonać histeroskopowo.

Czy histeroskopia boli?

To pytanie jest całkowicie naturalne. Odpowiedź zależy przede wszystkim od rodzaju wykonywanej procedury.

Krótka histeroskopia diagnostyczna wykorzystująca cienki instrument może być wykonywana bez znieczulenia lub z zastosowaniem ograniczonego leczenia przeciwbólowego. Odczucia są bardzo indywidualne – część kobiet opisuje jedynie krótkotrwały dyskomfort i skurcze podobne do miesiączkowych, inne odczuwają większy ból.

Bardziej rozbudowane zabiegi operacyjne wykonuje się w odpowiednim znieczuleniu. Pacjentka nie powinna więc zakładać, że każda histeroskopia będzie wyglądała identycznie.

Przed procedurą warto ustalić, czy planowana jest wyłącznie diagnostyka, czy lekarz przewiduje możliwość jednoczesnego usunięcia zmiany oraz jaki sposób znieczulenia zostanie zastosowany.

Jak przygotować się do histeroskopii?

Termin zabiegu ustala lekarz w zależności od jego celu i cyklu miesiączkowego pacjentki. W przypadku kobiet miesiączkujących diagnostyczną ocenę jamy macicy często planuje się po zakończeniu krwawienia, w pierwszej fazie cyklu, kiedy endometrium jest stosunkowo cienkie i nie utrudnia oceny.

Przed zabiegiem konieczne może być wykonanie badań laboratoryjnych oraz wykluczenie ciąży i aktywnej infekcji. Zakres przygotowania zależy również od rodzaju znieczulenia.

Jeżeli histeroskopia wykonywana jest w ramach szerszej diagnostyki problemów z zajściem w ciążę, warto zabrać wcześniejszą dokumentację: opisy USG, wyniki badań, informacje dotyczące wcześniejszych operacji, poronień, transferów i innych procedur.

Lekarz powinien wiedzieć również o przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych i alergiach.

Co dzieje się po zabiegu?

Po prostej histeroskopii diagnostycznej powrót do codziennego funkcjonowania jest zazwyczaj szybki. Przez krótki czas mogą występować niewielkie plamienie oraz skurcze przypominające miesiączkowe.

Po bardziej rozbudowanej histeroskopii operacyjnej zalecenia mogą być inne. Znaczenie ma zakres zabiegu, zastosowane znieczulenie i rodzaj usuniętej zmiany.

Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają natomiast objawy takie jak nasilający się ból, obfite krwawienie, gorączka, omdlenie lub niepokojąca wydzielina z dróg rodnych. Poważne powikłania są rzadkie, ale – podobnie jak przy każdej procedurze medycznej – nie można uznać histeroskopii za zabieg całkowicie pozbawiony ryzyka.

Kiedy po histeroskopii można rozpocząć starania o ciążę?

Nie istnieje jedna odpowiedź właściwa dla wszystkich pacjentek.

Po niewielkiej procedurze diagnostycznej lekarz może pozwolić na stosunkowo szybki powrót do starań. Po usunięciu większego mięśniaka, rozległych zrostów czy innych zmian macica może potrzebować więcej czasu na prawidłowe wygojenie.

Jeżeli pacjentka przygotowuje się do in vitro lub kriotransferu, termin kolejnego etapu ustala się z uwzględnieniem wyniku histeroskopii, zakresu zabiegu oraz stanu endometrium.

Nie warto więc przyjmować znalezionej w internecie zasady typu „transfer zawsze w następnym cyklu”. Dwie histeroskopie mogą różnić się od siebie tak bardzo, że wymagają zupełnie innego postępowania.

Histeroskopia a poronienia – kiedy może być ważna?

Po utracie ciąży pacjentki często szukają jednej konkretnej przyczyny. Tymczasem poronienia – szczególnie we wczesnej ciąży – bardzo często związane są z nieprawidłowościami chromosomalnymi zarodka.

Nie oznacza to jednak, że anatomia macicy pozostaje bez znaczenia.

Przy nawracających poronieniach jednym z elementów diagnostyki może być ocena jamy macicy w kierunku zrostów, polipów, mięśniaków podśluzówkowych lub wad anatomicznych. Histeroskopia jest wtedy jednym z dostępnych narzędzi, ale nie zastępuje całej diagnostyki.

Podobnie jak przy niepowodzeniach IVF, nie należy wykonywać kolejnych procedur tylko dlatego, że są dostępne. Każda powinna odpowiadać na konkretne pytanie medyczne.

Najważniejsza zaleta histeroskopii? Lekarz widzi to, co chce leczyć

Wiele badań diagnostycznych daje obraz pośredni. USG wykorzystuje fale ultradźwiękowe, rezonans rekonstruuje obraz tkanek, a badania hormonalne informują o funkcjonowaniu organizmu na podstawie stężenia określonych substancji.

Histeroskopia jest inna.

Lekarz wprowadza kamerę do jamy macicy i ogląda jej wnętrze bezpośrednio. Jeżeli widzi polip, zrost czy mięśniaka podśluzówkowego, może dokładnie określić jego położenie i wygląd. W przypadku histeroskopii operacyjnej może następnie przejść od rozpoznania do leczenia.

To właśnie połączenie precyzyjnej diagnostyki i możliwości wykonania małoinwazyjnego zabiegu podczas tej samej procedury sprawia, że histeroskopia ma tak ważne miejsce we współczesnej ginekologii i medycynie rozrodu.

Czy każda pacjentka z niepłodnością powinna mieć histeroskopię?

Nie – i to warto powiedzieć bardzo wyraźnie.

Dobra diagnostyka nie polega na wykonaniu wszystkich dostępnych badań. Polega na wybraniu tych, które mają szansę zmienić dalsze postępowanie.

U jednej kobiety wskazaniem będzie obraz polipa w USG. U innej – podejrzenie zrostów po wcześniejszym zabiegu. U kolejnej lekarz będzie chciał dokładniej ocenić jamę macicy po określonych niepowodzeniach leczenia. Jeśli natomiast badania nie wskazują na patologię jamy macicy, rutynowa histeroskopia przed każdą procedurą wspomaganego rozrodu nie jest automatycznie potrzebna.

Właśnie dlatego decyzja o zabiegu powinna być elementem całej ścieżki leczenia niepłodności u kobiet, a nie procedurą wykonywaną w oderwaniu od pozostałych wyników.

Od pierwszej konsultacji do decyzji o histeroskopii

Pacjentka nie musi sama wiedzieć, czy potrzebuje histeroskopii. Od tego jest diagnostyka.

Podczas pierwszej wizyty w klinice niepłodności lekarz powinien przeanalizować dotychczasowe starania, cykle, wcześniejsze ciąże, poronienia, operacje i wyniki badań obojga partnerów. Dopiero na tej podstawie ustala się, które kolejne kroki są rzeczywiście potrzebne.

Jeżeli problem dotyczy jamy macicy, histeroskopia może być jednym z najbardziej precyzyjnych narzędzi, jakimi dysponuje ginekolog. Jeżeli przyczyna leży gdzie indziej, wykonywanie jej „na wszelki wypadek” może nie wnieść do leczenia niczego istotnego.

W nOvum takie decyzje podejmowane są w kontekście całej diagnostyki niepłodności. Ponad 30 lat doświadczenia ośrodka oznacza kontakt zarówno z pacjentkami kierowanymi na stosunkowo proste zabiegi wewnątrzmaciczne, jak i kobietami po wcześniejszych operacjach, poronieniach czy niepowodzeniach leczenia metodami wspomaganego rozrodu. Właśnie w tych bardziej złożonych sytuacjach szczególnie ważne jest rozróżnienie między badaniem, które „można wykonać”, a procedurą, która rzeczywiście może pomóc