Adopcja zarodków

Bywa, że nawet przy zastosowaniu jej najbardziej zaawansowanych technik medycznych, część Pacjentów, najczęściej z przyczyn biologicznych, nie doczeka się spokrewnionego potomstwa.  W takiej sytuacji Pary godzą się z bezdzietnością, rozważają adopcję dziecka lub mogą skorzystać z dawstwa zarodków zwanego powszechnie adopcją prenatalną.  

W Klinice nOvum prowadzimy program adopcji prenatalnej zarodków, dlatego zapraszamy do zapoznania się z tą możliwością powiększenia rodziny.

Adopcja zarodków

Czym jest adopcja zarodków?

Co to jest adopcja prenatalna zarodków?

Adopcja zarodków to przyjęcie przez biorczynię zarodka utworzonego z komórek rozrodczych anonimowej Pary, która przekazała niewykorzystane przez siebie zarodki na rzecz innych niepłodnych Par. Jest to procedura składająca się z aspektów medycznych i prawnych.

Z medycznego punktu widzenia, adopcja prenatalna jest rozwiązaniem dla Par, które pomimo leczenia nie mogą uzyskać ciąży zakończonej porodem dziecka z zarodków utworzonych z własnych komórek rozrodczych. Przed transferem zarodka Para biorców przechodzi kwalifikację medyczną.

Z prawnego punktu widzenia dawstwo zarodków polega na zrzeczeniu się praw do zarodków przez Parę dawców i przyjęcie zarodka przez parę biorców, co poprzedzone jest podpisaniem stosownych zgód i dokumentów.

Wszystkie zarodki dopuszczone do dawstwa mają uregulowaną sytuację prawną.

Dla kogo przeznaczony jest program adopcji prenatalnej i kto może skorzystać z takiej możliwości?

Adopcja prenatalna przeznaczona jest dla Par, które nawet przy wsparciu specjalistów medycyny rozrodu nie mają możliwości utworzenia własnych, prawidłowo rozwijających się zarodków lub istnieje uzasadnione podejrzenie, że dziecko nie urodzi się zdrowe (np. w przypadku nosicielstwa chorób genetycznych). Często są to Pary, które doświadczyły niepowodzenia we własnych staraniach, a kolejne próby leczenia nie dały upragnionego efektu, czyli narodzenia się dziecka. Zgodnie z obowiązującym prawem, dawstwo zarodków, jak i inne formy dawstwa nie są dostępne dla samotnych kobiet – do procedury mogą podejść tylko Pary. Oboje Partnerzy muszą wyrazić świadomą, pisemną zgodę na przeprowadzenie procedury, a Partner niebędący mężem biorczyni musi złożyć oświadczenie w Urzędzie Stanu Cywilnego, że uzna poczęte dziecko za własne.

Czy adopcja prenatalna to wybór dla nas? Co powinniśmy wiedzieć, decydując się na adopcję prenatalną?

Adopcja prenatalna to droga do rodzicielstwa, które jest bardzo zbliżona do naturalnego rozwoju rodziny. Choć urodzone dziecko nie będzie spokrewnione z Parą, która będzie jego rodzicami, to jednak wszystkie pozostałe etapy tworzące rodzinną więź następują w niezwykle naturalny sposób. Kobieta i mężczyzna mają okazję doświadczyć rozwijającej się ciąży, pierwszych ruchów dziecka, obserwują jego rozwój na kolejnych badaniach USG i wraz z dalszą rodziną oczekują na narodziny. Kobieta ma szansę odbyć poród i karmić dziecko piersią. Noworodek przychodzi na świat w rodzinie, w której spędzi swoje życie, a wszyscy członkowie rodziny przeżywają związane z tym role. Fakt, że dziecko pojawia się w rodzinie w wyniku decyzji adopcyjnej, nie zmienia naturalnie pojawiających się etapów rodzicielstwa.

Jakie zarodki są przekazane do adopcji?

Do adopcji przekazywane są:

  • zarodki Par, które wyrażają świadomą zgodę na przekazanie niewykorzystanych przez siebie zarodków innej niepłodnej Parze;
  • zarodki przechowywane dłużej niż 20 lat od momentu ich utworzenia lub wejścia w życie Ustawy o leczeniu niepłodności z 25 czerwca 2015 r. Zgodnie z zapisami ustawy te zarodki przepisami prawa przekazywane są do adopcji prenatalnej.

W puli zarodków gotowych do adopcji znajdują się zarodki poddane kriokonserwacji na różnych etapach rozwoju oraz embriologicznej oceny.  Dla konkretnej Pary zarodek / zarodki wybierane są na podstawie oceny fenotypów, czyli wyglądu obu Par, w tym także np. określonej grupy krwi. Para biorców jest informowana o istotnych szczegółach medycznych dotyczących proponowanych zarodków, takich jak np. badania infekcyjne lub genetyczne – jeśli były wskazania do wykonania takich testów – i na tej podstawie podejmuje decyzję o gotowości do ich adopcji.

Czy wieloletnie przechowywanie zarodków jest dla nich bezpieczne?

Tak. Czas przechowywania zarodków nie wpływa na ich potencjał przeżyciowy i rozwojowy. Obecnie coraz częściej pojawiają się doniesienia o narodzinach zdrowych dzieci, poczętych z zarodków przechowywanych kilkanaście a nawet i ponad 20 lat! Po leczeniu w Klinice nOvum rodziły się już dzieci, poczęte z zarodków przechowywanych 15 i 16 lat. Nasze statystyki potwierdzają, że zarodki przechowywane od 7 do 15 lat przynoszą odsetek ciąż porównywalny z zarodkami przechowywanymi krócej.

Jak przebiega kwalifikacja Pary do przyjęcia zarodka?

Ustawa o leczeniu niepłodności z 25 czerwca 2015 r. nie wymienia medycznych kryteriów dotyczących możliwości skorzystania z dawstwa zarodka. Decyzja o podejściu do takiej procedury jest podejmowana razem z lekarzem na podstawie wywiadu medycznego, zwykle po wyczerpaniu lub / i wykluczeniu innych dostępnych metod leczenia niepłodności. Lekarz prowadzący leczenie ustala i potwierdza medyczną zasadność zakwalifikowania Pary do adopcji prenatalnej. W Klinice nOvum, przed przystąpieniem do procedury, Para jest zobligowana do odbycia konsultacji u psychologa.

Nie jesteśmy Pacjentami nOvum, czy możemy adoptować zarodek w nOvum?

Tak, to jest możliwe. W takiej sytuacji należy umówić się na tzw. wizytę wstępną do jednego z lekarzy, którzy zajmują się kwalifikacją do adopcji prenatalnej. Podczas zapisu, proszę podać cel wizyty, a pracownik rejestracji nOvum poinformuje, którzy lekarze są dedykowani do odbywania konsultacji z Pacjentami nieleczącymi się wcześniej w nOvum. Podczas wizyty lekarz przeprowadza wywiad, analizuje dotychczasową historię leczenia Pary, zleca niezbędne badania i na tej podstawie kwalifikuje Parę do procedury. Para zobligowana jest do odbycia jednorazowej konsultacji psychologicznej u specjalisty nOvum. Po podpisaniu stosownych dokumentów, Pacjentka jest przygotowywana do transferu podobnie jak to ma miejsce przed kriotransferem, czyli transferem rozmrożonego zarodka.

Jesteśmy Pacjentami nOvum, jak możemy przystąpić do adopcji zarodka?

Jeśli jesteście Państwo naszymi Pacjentami, wyczerpaliście inne możliwości leczenia i doszliście do wniosku, że adopcja prenatalna jest Państwa drogą do powiększenia rodziny, proszę omówić tę decyzję ze swoim lekarzem prowadzącym. Lekarz wyjaśni kolejne kroki postępowania.

Czy mogę zarezerwować wszystkie zarodki danej Pary, które zostały przekazane do adopcji prenatalnej, tak żeby moje dzieci były spokrewnione?

Tak. Pod warunkiem, że przechowujemy więcej zarodków pochodzących od tej samej Pary dawców, istnieje możliwość ich zarezerwowania dla konkretnej Pary biorców. Konieczne jest podpisanie umowy rezerwacyjnej z Kliniką nOvum na wybrany okres czasu: rok, dwa lub trzy lata. Przez ten czas Pacjenci decydują się ponosić koszty przechowywania zarezerwowanych zarodków.

Kto w świetle prawa jest rodzicami dziecka urodzonego z zarodka przekazanego do dawstwa.

Zgodnie z polskim prawem, matką dziecka jest kobieta, która je urodziła, a ojcem jest jej mąż. W sytuacji, kiedy rodzice adopcyjni nie są małżeństwem, konieczne jest posiadanie zaświadczenia z urzędu stanu cywilnego o uznaniu przyszłego ojcostwa jeszcze przed przystąpieniem do procedury.

Kto będzie wiedział o tym, że dziecko urodziło się w następstwie adopcji zarodka?

Pełna dokumentacja medyczna procedury przechowywana jest w Ośrodku Medycznie Wspomaganej Prokreacji (OMWP), w tym wypadku Kliniki nOvum przez okres określony prawem (aktualnie: 90 lat) i objęta jest tajemnicą lekarską. Dodatkowo, zgodnie z Ustawą o leczeniu niepłodności z 25 czerwca 2015 r. dane dotyczące dawstwa innego niż partnerskie muszą być przekazywane do Rejestru Dawców Komórek Rozrodczych i Zarodków (RDKRiZ), prowadzonego przez Ministerstwo Zdrowia (MZ). W momencie transferu zarodka ośrodek dokonujący transferu zobowiązany jest umieścić w rejestrze:

  • dane obydwojga dawców: PESEL lub w przypadku jego braku ID składającego się z daty urodzenia, numeru dokumentu tożsamości oraz dwuliterowego symbolu kraju jego wydania, miejsce urodzenia dawców, grupy krwi, dane fenotypowe (pochodzenie etniczne, rasa, wzrost, waga, kolor oczu, włosów i struktura włosów, typ budowy ciała) oraz wyniki badań (np. badania infekcyjne, badania genetyczne, jeśli są dostępne itp.);
  • dane biorczyni (dane jej Partnera nie są przekazywane): PESEL lub w przypadku jego braku ID składającego się z daty urodzenia, numeru dokumentu tożsamości oraz dwuliterowego symbolu kraju jego wydania oraz jej imię i nazwisko, dane dotyczące wyrażonych zgód oraz opis przeprowadzonej procedury;
  • data transferu oraz liczba podanych zarodków;
  • informację o uzyskaniu ciąży i jej przebiegu;
  • po urodzeniu dziecka uzupełniane są dane dotyczące porodu w tym: data porodu, płeć dziecka i stan zdrowia dziecka w chwili narodzin.

Dane przechowywane w RDKRiZ są chronione przez MZ. Dostęp do nich mają tylko osoby upoważnione.

Czy możemy / mogę poznać Parę, dzięki której będziemy rodzicami? W jakiej sytuacji i o jakie dane na temat dawców można się ubiegać?

Dawstwo inne niż Partnerskie w Polsce jest całkowicie anonimowe – zarówno dla Pary dawców jak i biorców. W momencie zrzeczenia się zarodków, dawcy zrzekają się wszelkich praw do jakichkolwiek informacji na temat ich dalszych losów i przebiegu ewentualnych procedur. Jest to uregulowane Ustawą o leczeniu niepłodności z 25 czerwca 2015 r. Również biorcy, decydując się na adopcję, nie poznają żadnych danych na temat dawców, które pozwoliłyby na zidentyfikowanie tej Pary lub nawiązanie kontaktu.

Jednak – zgodnie z zapisami wspomnianej ustawy:

  • dziecko po ukończeniu 18-tego roku życia może wnioskować o udostępnienie części danych umieszczonych w RDKRiZ tj. roku i miejsca urodzenia obojga dawców oraz informacji na temat stanu ich zdrowia (mowa tu o wynikach badań lekarskich i laboratoryjnych, które znajdują się w rejestrze);
  • opiekun prawny dziecka, do czasu uzyskania przez nie pełnoletności, ma prawo zapoznać się z informacjami dotyczącymi stanu zdrowia dawcy tj. wynikami badań lekarskich i laboratoryjnych, które znajdują się w rejestrze, pod warunkiem, że te informacje mogą przyczynić się do uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia dziecka. Opiekun prawny musi zawrzeć we wniosku kierowanym do Ministra Zdrowia opis stanu zdrowia dziecka urodzonego w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji oraz wskazania do zapoznania się z danymi dawcy, potwierdzone przez lekarza prowadzącego leczenie dziecka.

Dane, o których mowa powyżej udostępniane są wyłącznie przez Ministerstwo Zdrowia na wniosek zainteresowanego.

Czy moje dziecko może poznać Parę, dzięki której urodziło się w naszej rodzinie lub rodzeństwo urodzone w innej rodzinie?

Nie. Adopcja prenatalna w Polsce jest całkowicie anonimowa. W momencie zrzeczenia zarodków, dawcy zrzekają się wszelkich praw do jakichkolwiek informacji na temat dalszych losów zarodków i przebiegu ewentualnych procedur – jest to uregulowane Ustawą o leczeniu niepłodności z 25 czerwca 2015 r., a biorcy, decydując się na adopcję, nie mają prawa wiedzieć nic na temat dawców. Ta zastrzeżenia dotyczą również dzieci urodzonych w wyniku adopcji prenatalnej.

Czy Para, dzięki której dziecko urodziło się w naszej rodzinie, może kiedyś mieć prawo poznania dziecka lub oczekiwać spotkania z dzieckiem?

Nie. Adopcja prenatalna w Polsce jest całkowicie anonimowa. W momencie zrzeczenia zarodków, dawcy zrzekają się wszelkich praw do jakichkolwiek informacji na temat dalszych losów zarodków i przebiegu ewentualnych procedur – jest to uregulowane Ustawą o leczeniu niepłodności z 25 czerwca 2015 r. Również biorcy, decydując się na adopcję, nie mają prawa wiedzieć nic na temat dawców.

Czy Para zainteresowana adopcją prenatalną może określić preferencje co do zarodków?

Zgodnie z zapisami Ustawy doboru zarodków dla biorców dokonuje lekarz w oparciu o dane fenotypowe, grupy krwi oraz wyniki badań lekarskich i historię medyczną biorców, a także dawców. Dla biorców, wszelkie inne dane o dawcach są poufne.

Czy Para zainteresowana adopcją prenatalną, może dowiedzieć się o tym, czy z danej puli zarodków urodziły się już dzieci?

Nie. Wszelkie informacje na ten temat są poufne.

Czy podpisanie przez Parę zainteresowaną adopcją prenatalną zgód oznacza gwarancję transferu wybranych zarodków? Jak to wygląda w przypadku rezerwacji zarodków na kolejne lata?

Ta kwestia jest nieco skomplikowana, ponieważ zgodnie z Ustawą o leczeniu niepłodności z 25 czerwca 2015 r., dawcy mają prawo wycofać zgodę na przekazanie zarodka do adopcji do momentu rozpoczęcia procedury, tj. kriotransferu rozmrożenia zarodka.  W związku z tym, nawet w przypadku podpisania dokumentów i rozpoczęcia procedury przygotowania, może okazać się, że przed transferem biorczyni lub w trakcie trwania umowy rezerwacyjnej na pozostałe zarodki, zgoda zostanie wycofana przez przynajmniej jedno z dawców. Prawdopodobieństwo takiej sytuacji jest nikłe, ponieważ jednak prawo dopuszcza taką możliwość, trzeba być na taką ewentualność przygotowanym.

Czy aby przystąpić do dawstwa zarodka musimy być małżeństwem?

Nie. Podobnie jak w przypadku innych procedur medycyny wspomaganego rozrodu, Para nie musi być małżeństwem. W przypadku, kiedy nie pozostaje w związku małżeńskim, konieczne jest dostarczenie do Kliniki nOvum zaświadczenia z Urzędu Stanu Cywilnego (dowolny USC, niekoniecznie z miejsca zamieszkania) o uznaniu ojcostwa przez Partnera biorczyni. Dokument jest ważny 14 miesięcy od daty jego wydania.

Jak długo czeka się na zarodki do adopcji?

W znakomitej większości, zarodki do adopcji dobierane są w krótkim czasie po kwalifikacji biorców do procedury. Jeśli biorcy dopełnią wszelkich formalności i biorczyni wykona niezbędne badania, a ich wyniki będą prawidłowe, to procedura jest możliwa do wykonania potencjalnie nawet w najbliższym cyklu kobiety.

Używamy ciasteczek

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie.